Het liefst zo vroeg mogelijk. De ondernemingsraad heeft op grond van de WOR adviesrecht bij belangrijke besluiten over bijvoorbeeld een fusie, overname of overdracht van zeggenschap. Maar effectieve medezeggenschap begint bij voorkeur al vóórdat er een volledig uitgewerkt besluit ligt. Hoe eerder de OR zicht krijgt op de plannen, achterliggende redenen en mogelijke gevolgen, hoe groter de ruimte om invloed uit te oefenen. MZ Services helpt de OR om op het juiste moment de juiste vragen te stellen en goede afspraken te maken over zijn rol in het proces.
OR-advies bij fusie, overname en gemeentelijke herindeling
Een fusie, overname of gemeentelijke herindeling heeft vaak grote gevolgen voor een organisatie én voor de mensen die er werken. Juist daarom speelt de ondernemingsraad een belangrijke rol.
Maar hoe zorg je er als OR voor dat je op tijd wordt betrokken, de juiste informatie krijgt en daadwerkelijk invloed kunt uitoefenen?
MZ Services begeleidt ondernemingsraden bij fusies, overnames, gemeentelijke herindelingen en andere complexe samenwerkings- en verandertrajecten. We combineren kennis van medezeggenschap en de Wet op de ondernemingsraden (WOR) met ervaring op het gebied van strategie, financiën, organisatieontwikkeling en veranderprocessen.
We helpen de OR om niet alleen juridisch zijn positie te kennen, maar vooral om die positie effectief te gebruiken.
MZ Services kent de wetten en regels, heeft veel ervaring met herindelingen en weet hoe je het spel speelt.” – OR Gemeente Stichtse Vecht
Is binnen jullie organisatie een fusie, overname of herindeling in voorbereiding? Neem dan bij voorkeur contact met ons op vóórdat de formele procedure gestart is. Juist in de voorbereiding kan de OR vaak de meeste invloed uitoefenen.
Neem contact op
Wat is de rol van de OR bij een fusie of overname?
Bij een fusie of overname spelen veel belangen tegelijkertijd. De directie kijkt bijvoorbeeld naar strategie, schaalvoordelen, financiële resultaten of continuïteit. Medewerkers willen weten wat er gebeurt met hun baan, functie, arbeidsvoorwaarden en werkomgeving.
De ondernemingsraad moet beide kanten kunnen overzien.
Bij veel fusies en overnames heeft de OR adviesrecht op grond van artikel 25 van de WOR. Dat geldt onder andere bij de overdracht van zeggenschap, het overnemen of afstoten van zeggenschap over een andere onderneming en het aangaan van een belangrijke duurzame samenwerking.
Daarbij is timing essentieel. De OR moet worden betrokken op een moment waarop zijn advies nog van wezenlijke invloed kan zijn op het uiteindelijke besluit.
Daarom adviseren wij ondernemingsraden om niet af te wachten totdat een volledig uitgewerkt fusieplan op tafel ligt. Probeer al vroeg duidelijkheid te krijgen over het proces, de besluitvorming, de planning en de informatie die de OR nodig heeft.
Hoe helpt MZ Services de ondernemingsraad?
Geen fusie of overname is hetzelfde. Daarom beginnen we niet met een standaard stappenplan, maar met de vraag: wat speelt er precies en wat wil de OR in dit traject bereiken?
Vervolgens kunnen we de ondernemingsraad gedurende het hele proces begeleiden. Bijvoorbeeld bij:
- het bepalen van de positie en strategie van de OR;
- het analyseren van de adviesaanvraag en andere documenten;
- het beoordelen van de aanleiding en onderbouwing van de fusie of overname;
- het formuleren van kritische vragen aan de bestuurder;
- het beoordelen van financiële informatie en de businesscase;
- de gevolgen voor functies, werkgelegenheid, arbeidsvoorwaarden, werkdruk en organisatiecultuur;
- het ontwikkelen en beoordelen van alternatieven;
- het maken van procesafspraken met de bestuurder;
- het voorbereiden van overlegvergaderingen;
- het formuleren van voorwaarden bij het OR-advies;
- het opstellen en beoordelen van het uiteindelijke advies.
Daarbij nemen we het werk van de ondernemingsraad niet over. De OR blijft zelf aan het stuur. Wij zorgen ervoor dat de raad beschikt over de kennis, informatie en ondersteuning om een goed onderbouwde positie in te nemen.
Fusies, overnames en gemeentelijke herindelingen zijn vaak langdurige, intensieve en complexe trajecten. Maar tegelijkertijd, zeker voor een OR, leerzaam, boeiend en – als het effe kan – ontzettend leuk om van dichtbij mee te maken! Patrick Hüngens, adviseur, ondersteunt en begeleidt inhoudelijk en doelgericht.
Stel Patrick je vraag
Kijk verder dan alleen de personele gevolgen
Bij een fusie of overname richt de aandacht zich begrijpelijkerwijs snel op de gevolgen voor medewerkers. Maar voor een goed OR-advies is het belangrijk om ook naar de achterliggende strategie en financiële onderbouwing te kijken.
Waarom wil de organisatie eigenlijk fuseren of een andere onderneming overnemen? Welke alternatieven zijn onderzocht? Waarop zijn de verwachte voordelen gebaseerd? Welke investeringen zijn nodig? Wanneer moeten besparingen worden gerealiseerd? En wat gebeurt er als de verwachtingen niet uitkomen?
Dat zijn belangrijke vragen voor een ondernemingsraad.
MZ Services helpt de OR daarom ook bij het begrijpen en beoordelen van de financiële en strategische kant van een fusie of overname. Je hoeft als OR-lid geen accountant te worden, maar je moet wel in staat zijn om de juiste vragen te stellen en de antwoorden te beoordelen.
- Lees meer over financiën en strategie voor de ondernemingsraad.
Ondersteuning door MZ Services: ook bij reorganisatie en organisatieverandering
Ook bij reorganisaties en organisatieveranderingen speelt de OR een belangrijke rol. Denk aan het beoordelen van de aanleiding, het analyseren van de plannen en de gevolgen daarvan, maar ook aan het overleg met het management en de achterban dat nodig is om te komen tot een goed advies. Bij MZ Services zijn we vaak intensief betrokken bij dit soort processen. Niet om de taak van de OR over te nemen, maar om de OR te ondersteunen en te adviseren over de mogelijkheden om invloed uit te oefenen.
Gemeentelijke herindeling en de ondernemingsraad
MZ Services heeft veel ervaring met de begeleiding van ondernemingsraden bij gemeentelijke herindelingen, ambtelijke fusies en andere samenwerkingsvormen tussen gemeenten en andere overheden.
Een gemeentelijke herindeling verschilt van een gewone bedrijfsfusie. De besluitvorming vindt voor een belangrijk deel plaats in een politieke en bestuurlijke omgeving. Bovendien speelt bij gemeenten het zogenoemde politieke primaat een rol.
Dat betekent echter niet dat de ondernemingsraad bij een gemeentelijke herindeling buitenspel staat.
Er moet onderscheid worden gemaakt tussen de politieke besluitvorming over de herindeling en de besluiten over de inrichting van de nieuwe ambtelijke organisatie. Juist bij die organisatorische en personele uitwerking heeft de OR een belangrijke rol.
Denk bijvoorbeeld aan:
- de inrichting en structuur van de nieuwe organisatie;
- functies en formatie;
- plaatsing van medewerkers;
- harmonisatie van regelingen en werkwijzen;
- managementstructuur;
- huisvesting en locatiekeuzes;
- werkdruk en arbeidsomstandigheden;
- organisatiecultuur;
- de toekomstige inrichting van de medezeggenschap.
MZ Services kent de bijzondere bestuurlijke omgeving waarin gemeenten opereren en kan de OR zowel inhoudelijk als procesmatig begeleiden.
- Lees ook ons artikel over het politiek primaat.
Wat gebeurt er met de OR na een fusie?
Een onderwerp dat tijdens een fusie soms te laat aandacht krijgt, is de medezeggenschap ná de fusie.
Als twee of meer organisaties worden samengevoegd, betekent dat namelijk niet automatisch dat de bestaande ondernemingsraden eenvoudig kunnen worden samengevoegd tot één nieuwe OR. De medezeggenschapsstructuur moet aansluiten op de juridische én feitelijke organisatie.
Soms is één ondernemingsraad logisch. In andere situaties passen meerdere ondernemingsraden met een centrale ondernemingsraad of groepsondernemingsraad beter.
Belangrijk is vooral waar binnen de nieuwe organisatie de belangrijkste besluiten worden genomen. De medezeggenschap moet daar zoveel mogelijk op aansluiten.
MZ Services kan bestaande ondernemingsraden begeleiden bij het ontwikkelen van een passende medezeggenschapsstructuur voor de nieuwe organisatie.
Nieuwe medezeggenschapsstructuur na fusie of herindeling?
Na een fusie of gemeentelijke herindeling komt de vraag aan de orde: hoe richten we onze nieuwe medezeggenschap in?
MZ Services heeft veel ervaring met het bieden van hulp bij het maken van keuzes en het nemen van de juiste stappen. Trainer en adviseur Ursula Willemse vertelt je er graag meer over!
Wacht niet tot de formele adviesaanvraag
De grootste fout die een OR bij een fusie of overname kan maken, is te lang wachten.
Wanneer de ondernemingsraad pas actief wordt als alle onderhandelingen zijn afgerond en de formele adviesaanvraag op tafel ligt, kunnen belangrijke keuzes al min of meer vaststaan. Formeel kan er dan nog adviesrecht bestaan, maar praktisch wordt beïnvloeding moeilijker.
Probeer daarom vroegtijdig met de bestuurder afspraken te maken over:
het proces, de informatievoorziening, belangrijke beslismomenten, geheimhouding, communicatie met de achterban en het moment waarop de OR wordt betrokken.
Juist in complexe trajecten kan een externe OR-adviseur helpen om overzicht te creëren en vooraf een effectieve strategie te bepalen.
Ervaren begeleiding bij fusie, overname en herindeling
MZ Services bestaat in 2026 20 jaar. In die jaren hebben wij vele OR’en begeleid bij bestuurlijke en juridische fusies, aandelentransacties, overnames – al dan niet door investeringsmaatschappijen – en gemeentelijke herindelingen. De ervaring die wij in deze tientallen processen hebben opgedaan delen we graag met onze (nieuwe) klanten!
MZ Services begeleidt ondernemingsraden niet om veranderingen tegen te houden. Ons uitgangspunt is dat de OR vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid bijdraagt aan betere besluitvorming.
Dat betekent dat wij de OR helpen om kritisch te kijken naar de noodzaak en onderbouwing van plannen, om risico’s te herkennen, om alternatieven te onderzoeken en aandacht te vragen voor de gevolgen voor medewerkers en organisatie.
Soms leidt dat tot een positief advies. Soms tot een positief advies onder voorwaarden. En soms concludeert een ondernemingsraad dat een voorgesteld besluit niet verstandig is.
Welke conclusie ook wordt getrokken: het is belangrijk dat de OR die conclusie goed kan onderbouwen.
Lees hieronder over enkele praktijksituaties waarbij MZ Services betrokken was:
Fusie of overname op komst? Bespreek het met ons
Heeft jullie ondernemingsraad te maken met een voorgenomen fusie, overname, gemeentelijke herindeling, ambtelijke fusie of strategische samenwerking?
Wacht dan niet noodzakelijk tot de adviesaanvraag binnenkomt.
Bespreek de situatie vrijblijvend met Patrick Hüngens. Patrick heeft ruime ervaring met fusies, herindelingen, reorganisaties en verandermanagement en ondersteunt ondernemingsraden bij zowel de inhoud als het proces.
Samen kunnen we bekijken waar jullie OR staat, welke stappen verstandig zijn en op welke manier MZ Services daarbij kan ondersteunen.
Meer weten of direct een offerte aanvragen?
Wil je meer weten over wat MZ Services voor jullie OR kan betekenen bij een voorgenomen fusie, overname, gemeentelijke herindeling, ambtelijke fusie of andere duurzame samenwerking? Stel gerust, vrijblijvend je vragen aan Patrick!
Of wil je direct een offerte aanvragen? Klik op de knop hieronder!
Veelgestelde vragen
Niet alleen op de personele gevolgen. Ook de strategische en financiële onderbouwing van het besluit verdient aandacht. Waarom is deze fusie of overname nodig? Welke alternatieven zijn onderzocht? Welke financiële risico’s zijn er? Wat betekent het besluit voor werkgelegenheid, organisatie, arbeidsvoorwaarden, cultuur en medezeggenschap? MZ Services helpt de OR om het gehele besluit te beoordelen en onderscheid te maken tussen aannames, verwachtingen en goed onderbouwde informatie.
Ja. Bij complexe trajecten kan de ondernemingsraad deskundigen inschakelen om zich te laten ondersteunen. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn voor de beoordeling van financiële informatie, de strategie achter een fusie of overname, juridische vraagstukken of de gevolgen voor medewerkers en organisatie. MZ Services combineert kennis van de WOR met financiële, strategische en organisatiekundige expertise. We nemen het werk van de OR daarbij niet over, maar zorgen ervoor dat de OR zelf beter onderbouwde keuzes kan maken en sterker het overleg ingaat.
De redelijkerwijs noodzakelijke kosten van deskundige ondersteuning komen voor rekening van de ondernemer. De WOR stelt daar wel voorwaarden aan. Zo moet de ondernemer in beginsel vooraf op de hoogte worden gesteld van de inschakeling en de te verwachten kosten. Wij adviseren ondernemingsraden daarom om hierover vroegtijdig duidelijke afspraken te maken. MZ Services kan de OR ook helpen bij het formuleren van de opdracht en het maken van afspraken over de inzet en kosten van de adviseur.
Dat hangt af van de manier waarop de organisaties samengaan. Soms blijven bestaande ondernemingsraden tijdelijk naast elkaar bestaan, soms is een tijdelijke medezeggenschapsstructuur nodig en uiteindelijk kan een nieuwe OR moeten worden gekozen. Het is verstandig om hierover niet pas na de fusie na te denken. De medezeggenschapsstructuur moet aansluiten bij de toekomstige organisatie en de plaats waar de belangrijkste besluiten worden genomen. MZ Services begeleidt OR’en ook bij het ontwerpen van een passende medezeggenschapsstructuur voor de nieuwe organisatie.
Bij een gemeentelijke herindeling ligt het formele besluit over de herindeling grotendeels in het politieke domein. Dat betekent echter niet dat de OR geen invloed heeft. Juist bij de inrichting van de nieuwe ambtelijke organisatie spelen onderwerpen waarop de ondernemingsraad een belangrijke rol heeft, zoals organisatiestructuur, formatie, functies, plaatsing, arbeidsomstandigheden, huisvesting, werkdruk, cultuur en de toekomstige medezeggenschap. MZ Services heeft ruime ervaring met gemeentelijke herindelingen en helpt ondernemingsraden om scherp te onderscheiden waar het politieke primaat eindigt en waar de invloed van de OR begint.