Een gezamenlijke training voor de OR en bestuurder is zinvol wanneer beide partijen hun samenwerking willen verbeteren, wederzijds begrip willen opbouwen of gezamenlijk willen werken aan een nieuwe fase in de medezeggenschap. Het is geen standaardoplossing, maar een gerichte keuze die past bij specifieke situaties en doelen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over gezamenlijk trainen.
Wat levert een gezamenlijke training OR en bestuurder op?
Een gezamenlijke training voor OR en bestuurder levert in de eerste plaats meer wederzijds begrip op. Beide partijen leren elkaars rol, verantwoordelijkheden en belangen beter kennen. Dit verlaagt de drempel voor open gesprekken en versterkt de samenwerking in het dagelijkse overleg. Het resultaat is een medezeggenschap die effectiever functioneert en meer invloed heeft op de besluitvorming.
Concreet kan een gezamenlijke training bijdragen aan:
- Een betere verstandhouding tussen OR-leden en de bestuurder
- Helderheid over ieders rechten en bevoegdheden, zoals het adviesrecht en instemmingsrecht
- Een gedeelde visie op de rol van medezeggenschap binnen de organisatie
- Meer vertrouwen in het overlegproces aan beide kanten
- Een stevigere basis voor strategisch overleg over financiën, organisatieontwikkeling en arbeidsomstandigheden
Wanneer OR en bestuurder samen leren, ontstaat er een gedeelde taal. Dat maakt het overleg concreter en minder afhankelijk van aannames over elkaars bedoelingen.
In welke situaties is een gezamenlijke training het meest zinvol?
Een gezamenlijke training is het meest zinvol bij een nieuwe start, een verstoorde relatie of een bewuste doorontwikkeling van de samenwerking. Denk aan een nieuwe bestuurder die aantreedt, een OR die net is samengesteld na verkiezingen, of een situatie waarin het overleg stroef verloopt en beide partijen opnieuw willen kalibreren.
Andere situaties waarin gezamenlijk trainen meerwaarde heeft:
- De organisatie staat voor een grote verandering, zoals een fusie of reorganisatie, waarbij OR en bestuurder samen optrekken
- Er is behoefte aan een gezamenlijke visie op organisatieontwikkeling
- De OR wil een meer strategische rol innemen en de bestuurder wil dat faciliteren
- Er zijn misverstanden over bevoegdheden en verantwoordelijkheden die de samenwerking belemmeren
In al deze gevallen is een gezamenlijke training geen luxe, maar een investering in een werkende medezeggenschapsstructuur.
Wat zijn de risico’s van gezamenlijk trainen?
Het grootste risico van een gezamenlijke training is dat OR-leden zich minder vrij voelen om open te spreken in aanwezigheid van de bestuurder. De OR vertegenwoordigt de werknemers en heeft soms belangen die haaks staan op die van de bestuurder. Als dat spanningsveld niet goed wordt begeleid, kan een gezamenlijke training averechts werken.
Andere risico’s om rekening mee te houden:
- De training wordt te veel gericht op de wensen van de bestuurder, waardoor de onafhankelijkheid van de OR onder druk komt te staan
- Gevoelige onderwerpen worden vermeden omdat beide partijen aanwezig zijn
- OR-leden krijgen onvoldoende ruimte om hun eigen positie en vaardigheden te versterken
- Er is geen duidelijk gedeeld doel, waardoor de training oppervlakkig blijft
Een goede voorbereiding en een ervaren begeleider die de dynamiek bewaakt, zijn essentieel om deze valkuilen te vermijden.
Hoe verschilt een gezamenlijke training van een OR-only training?
Een OR-only training richt zich uitsluitend op de OR als orgaan: de wettelijke rechten en bevoegdheden, de interne samenwerking, de vergadertechniek en de strategische positie van de raad. Een gezamenlijke training richt zich op de relatie en het overleg tussen OR en bestuurder, en vraagt een andere opzet en andere doelstellingen.
Bij een OR-only training kunnen OR-leden vrijuit spreken over hun ervaringen, twijfels en uitdagingen zonder dat de bestuurder daarbij is. Dat geeft ruimte voor eerlijke reflectie en gerichte vaardigheidsontwikkeling. Een gezamenlijke training vraagt juist om openheid van beide kanten en werkt het best als er al basisvertrouwen bestaat.
De twee trainingsvormen sluiten elkaar niet uit. Veel OR’en volgen eerst een eigen traject om hun positie te versterken, en kiezen daarna voor een gezamenlijke sessie om de samenwerking met de bestuurder te verdiepen.
Wie bepaalt of een gezamenlijke training wordt gevolgd?
De OR bepaalt zelf of hij een gezamenlijke training wil volgen. De OR heeft het recht op scholing en kan zelfstandig besluiten welke trainingen hij nodig heeft om zijn rol goed te vervullen. De bestuurder kan een gezamenlijke training voorstellen, maar de OR is niet verplicht daarin mee te gaan.
Omgekeerd kan de OR ook het initiatief nemen en de bestuurder uitnodigen om samen te trainen. Dat initiatief past bij een OR die proactief wil werken aan een goede medezeggenschapsrelatie. Belangrijk is dat beide partijen vrijwillig deelnemen en een gedeeld doel voor ogen hebben. Zonder dat gedeelde draagvlak heeft een gezamenlijke training weinig kans van slagen.
Wil je meer weten over de rechten en mogelijkheden van de OR op het gebied van scholing? Bekijk dan de thema’s over medezeggenschap voor meer achtergrond.
Hoe ziet een gezamenlijke OR-bestuurderstraining er in de praktijk uit?
Een gezamenlijke OR-bestuurderstraining bestaat in de praktijk vaak uit een combinatie van gezamenlijke sessies en aparte momenten voor OR en bestuurder afzonderlijk. De gezamenlijke onderdelen richten zich op het overlegproces, wederzijdse verwachtingen en concrete thema’s zoals financiën en strategie. De aparte onderdelen geven elke partij ruimte voor eigen reflectie.
Een typische opzet kan er zo uitzien:
- Een intakegesprek met OR en bestuurder afzonderlijk om doelen en verwachtingen helder te krijgen
- Een gezamenlijke sessie over de rollen, rechten en verantwoordelijkheden van de OR
- Een interactief onderdeel over het overlegproces: wat werkt, wat wringt en hoe het beter kan
- Aparte reflectie voor OR-leden over hun eigen positie en onafhankelijkheid
- Een gezamenlijke afsluiting met concrete afspraken over de samenwerking
De exacte invulling hangt af van de situatie, de sector en de specifieke leervragen. Een maatwerktraining biedt de meeste ruimte om dit goed af te stemmen op de werkelijkheid van jouw organisatie.
Hoe MZ Services helpt met een gezamenlijke training voor OR en bestuurder
MZ Services begeleidt OR’en en bestuurders bij het opzetten en uitvoeren van gezamenlijke trajecten die echt werken. We denken persoonlijk met je mee over wat jouw situatie vraagt, en we zijn een flexibele partner die de training aanpast aan de dynamiek van jouw organisatie. Geen standaardprogramma, maar een aanpak die aansluit bij waar jullie nu staan.
Wat wij bieden:
- Persoonlijk advies over de meest passende trainingsvorm voor jouw OR en bestuurder
- Maatwerktrajecten die rekening houden met de sector, de relatie en de leervragen
- Ervaren begeleiders die de dynamiek tussen OR en bestuurder goed kennen
- Mogelijkheid om gezamenlijke en OR-only onderdelen te combineren
- Trainingen die btw-vrij worden aangeboden dankzij onze CRKBO-registratie
Wil je weten of een gezamenlijke training voor jouw OR en bestuurder zinvol is? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We kijken graag samen met je naar de beste aanpak.
